Gebelikte Tatlı Krizi ve Karbonhidrat Tüketimi Nasıl Dengelenebilir?

Gebelik döneminde “Normalde bu kadar tatlı istemezdim ama şimdi sürekli canım çekiyor” diyen birçok anne adayıyla karşılaşılabilir. Özellikle çikolata, hamur işleri, tatlılar veya karbonhidrat içeriği yüksek yiyeceklere karşı isteğin artması, beraberinde “Bunları tamamen bırakmalı mıyım?” endişesini de getirebilir.

Gebelikte sağlıklı beslenme, bütün tatlıları yasaklamak veya karbonhidratları beslenmeden çıkarmak anlamına gelmez. Önemli olan tatlı isteğinin ne zaman ortaya çıktığını anlamak, günlük beslenmenin genel dengesini değerlendirmek ve tüketilen miktar ile sıklığı kişiye uygun şekilde planlamaktır.

Gebelikte Tatlı İsteği Neden Artabilir?

Gebelik döneminde iştah ve besin tercihleri değişebilir. Daha önce severek tüketilen bir yiyecek rahatsız edici gelmeye başlayabilirken daha önce çok tercih edilmeyen yiyeceklere karşı istek oluşabilir.

Tatlı isteğinin arkasında da tek bir neden bulunmaz.

Uzun süre aç kalmak, gün içerisinde yetersiz beslenmek, düzensiz öğünler, alışkanlıklar veya duygusal faktörler tatlı isteğini etkileyebilir.

Örneğin sabah çok az yemek yiyen, öğle öğününü atlayan ve akşama kadar birkaç kahveyle günü geçiren bir kişinin akşam saatlerinde yoğun açlık ve tatlı isteği yaşaması şaşırtıcı değildir.

Bu durumda yalnızca “Tatlı yememeliyim” demek yerine günün önceki öğünlerine de bakmak gerekir.

Gebelikte Tatlı Yemek Yasak mı?

Gebelikte herhangi bir sağlık problemi bulunmayan bir kişinin bütün tatlıları tamamen hayatından çıkarması gerektiği şeklinde genel bir kural yoktur.

Ancak bu durum tatlıların sınırsız tüketilebileceği anlamına da gelmez.

Tatlı tüketiminde:

Dolayısıyla yalnızca “Tatlı yedim” bilgisi üzerinden bütün beslenme düzenini iyi veya kötü olarak değerlendirmek doğru değildir.

Karbonhidrat ile Şeker Aynı Şey mi?

Gebelik döneminde sık karşılaşılan bir başka yanlış anlaşılma da bütün karbonhidratların “şeker” olarak değerlendirilmesidir.

Karbonhidrat içeren besinler oldukça geniş bir gruptur.

Ekmek ve tahılların yanı sıra meyveler, kuru baklagiller, süt ve yoğurt gibi birçok besin farklı miktarlarda karbonhidrat içerir. Bu besinler aynı zamanda protein, lif, vitamin veya mineral gibi farklı besin ögelerini de sağlayabilir.

Bu nedenle gebelikte sağlıklı beslenmek adına karbonhidratları tamamen ortadan kaldırmaya çalışmak yerine karbonhidratın kaynağına, porsiyonuna ve öğün içerisindeki yerine bakmak daha doğru bir yaklaşımdır.

Tatlı Krizlerini Azaltmak İçin Öğün Düzeni Önemli mi?

Tatlı isteği yaşayan bir kişinin ilk olarak yalnızca tatlı tüketimini değil, günün tamamındaki beslenmesini değerlendirmesi yararlı olabilir.

Özellikle uzun süreli açlıkların ardından kontrol edilmesi zor bir iştah ortaya çıkabilir.

Günün ilk yarısında çok az yemek yiyip akşam saatlerinde sürekli atıştırmak da benzer bir döngü oluşturabilir.

Öğünlerde kişinin ihtiyacına uygun karbonhidrat kaynaklarının yanında protein, sebze ve diğer besin gruplarına yer verilmesi daha dengeli bir beslenme düzeni oluşturulmasına yardımcı olabilir.

Ancak herkesin mutlaka belirli sayıda ana ve ara öğün tüketmesi gerektiği şeklinde bir kural yoktur. Öğün düzeni kişinin günlük yaşamına ve ihtiyaçlarına göre belirlenmelidir.

Gebelikte Meyve Tatlı Yerine Geçer mi?

Tatlı isteği olduğunda en sık verilen önerilerden biri “Tatlı yerine meyve ye” şeklindedir.

Meyve besleyici bir seçenektir ancak tatlı ile meyveyi tamamen birbirinin yerine geçen iki ürün olarak değerlendirmek gerekmez.

Bazen kişi gerçekten meyve yemek isteyebilir, bazen ise bir porsiyon tatlı tüketmek isteyebilir.

Önemli olan meyveyi de sınırsız tüketilebilecek bir yiyecek olarak görmemektir. Bir oturuşta çok miktarda meyve tüketmek yerine kişinin ihtiyaçlarına uygun porsiyonların gün içerisine dağıtılması düşünülebilir.

Özellikle kan şekeri takibi yapılan gebeliklerde meyvenin miktarı ve tüketim zamanı bireysel olarak değerlendirilebilir.

Gece Tatlı İsteği Neden Olabilir?

Günün sonunda ortaya çıkan yoğun tatlı isteğinin nedeni her zaman “iradesizlik” değildir.

Sabah kahvaltısının atlanması, öğle yemeğinin yetersiz olması, gün içerisinde çok uzun süre aç kalınması veya akşam öğününün kişinin ihtiyacını karşılamaması gece atıştırmalarını etkileyebilir.

Bu nedenle gece tatlı isteği yaşayan bir anne adayında yalnızca akşam saatlerine değil, kahvaltıdan itibaren bütün günün beslenme düzenine bakmak gerekebilir.

Bazen çözüm tatlıyı tamamen yasaklamak değil, gün içerisinde daha düzenli ve yeterli öğünler oluşturmaktır.

Gebelik Şekeri Varsa Tatlı ve Karbonhidrat Nasıl Değerlendirilir?

Gestasyonel diyabet veya kan şekeri takibi gerektiren bir durum söz konusu olduğunda beslenme planı daha bireysel şekilde değerlendirilmelidir.

Burada yalnızca tatlı tüketimine odaklanmak yeterli değildir.

Ekmek, tahıllar, meyve, süt ürünleri, kuru baklagiller ve diğer karbonhidrat kaynaklarının miktarı ve gün içerisindeki dağılımı da kan şekeri yanıtı açısından önem taşıyabilir.

Bu nedenle gebelik şekeri tanısı alan kişinin kendi kendine bütün karbonhidratları kesmesi yerine hekim takibiyle birlikte kişiye uygun beslenme planının oluşturulması daha doğru olur.

Kan şekeri ölçümleri yapılıyorsa beslenme planı bu sonuçlarla birlikte değerlendirilebilir.

Tatlı İsteğini Yönetirken Neler Yapılabilir?

Tatlı isteğini tamamen ortadan kaldırmaya çalışmak yerine hangi durumlarda arttığını fark etmek iyi bir başlangıç olabilir.

Örneğin gün içerisinde şu noktalar gözden geçirilebilir:

• Öğünler arasında çok uzun süre aç kalıyor muyum?

• Ana öğünlerim yeterince doyurucu mu?

• Gün içerisinde yeterli protein ve lif kaynağı tüketiyor muyum?

• Tatlı isteğim özellikle akşam saatlerinde mi artıyor?

• Şekerli içecekleri fark etmeden sık tüketiyor muyum?

• Tatlıyı aç olduğum için mi, alışkanlık nedeniyle mi tüketiyorum?

Bu soruların amacı kişinin kendisini suçlaması değil, tatlı isteğinin hangi koşullarda ortaya çıktığını daha iyi anlamaktır.

“Bir Daha Hiç Tatlı Yemeyeceğim” Yaklaşımı Gerekli Değil

Gebelikte beslenme konusunda çok katı kurallar oluşturmak bazen süreci daha zor hale getirebilir.

Tatlı tüketildiğinde suçluluk hissetmek, ertesi gün öğün atlamak veya tüketilen tatlıyı telafi etmek amacıyla gereğinden fazla kısıtlama yapmak sağlıklı bir beslenme yaklaşımına dönüşmeyebilir.

Bunun yerine porsiyon ve tüketim sıklığını değerlendirmek, tatlıyı günlük beslenmenin bütünü içerisinde ele almak daha sürdürülebilir olabilir.

İzmir'de Gebelik Döneminde Beslenme Danışmanlığı

Gebelikte iştah değişiklikleri, tatlı isteği, kilo kontrolü veya kan şekeriyle ilgili beslenme düzenlemeleri her anne adayında farklı olabilir.

Diyetisyen ve Beslenme Uzmanı Melike Aykol, gebelik döneminde kişinin günlük beslenme alışkanlıklarını, yaşam düzenini ve bireysel ihtiyaçlarını değerlendirerek sürdürülebilir bir beslenme planının oluşturulmasına destek olmaktadır.

İzmir'de Karşıyaka ve Ödemiş'te yüz yüze beslenme danışmanlığı gerçekleştirilebildiği gibi, görüşmelerini bulunduğu yerden sürdürmek isteyen anne adayları için online beslenme danışmanlığı da planlanabilir.

Tatlı İsteği Beslenmenizin Başarısız Olduğu Anlamına Gelmez

Gebelikte sağlıklı beslenmenin ölçüsü hiç tatlı yememek değildir.

Bir beslenme düzenini değerlendirirken tek bir yiyeceğe değil günün, hatta haftanın tamamına bakmak gerekir.

Tatlı tüketiminin sıklığını ve porsiyonunu değerlendirmek, uzun süreli açlıklardan kaçınmak ve öğünlerde farklı besin gruplarına yer vermek daha dengeli bir yaklaşım oluşturabilir.

Amaç yasaklarla ilerlemek değil; hem gebeliğin ihtiyaçlarını karşılayan hem de günlük yaşam içerisinde sürdürülebilen bir beslenme düzeni oluşturmaktır.